ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਪਜਾਊ ਮਿੱਟੀ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ, ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਥਾਂ ਅਕਸਰ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਖੇਤਰ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਫਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਧਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਰਨ ਜੋ ਉਹ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।
1. ਮਾਊਂਟ ਵੇਸੁਵੀਅਸ, ਇਟਲੀ
ਸ਼ਾਇਦ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ, ਮਾਉਂਟ ਵੇਸੁਵੀਅਸ, ਨੇਪਲਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 1944 ਵਿੱਚ ਫਟਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ, ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਮਿੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਨੈਪਲਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੇਸੁਵੀਅਸ ਦੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਮਾਊਂਟ ਮੇਰਾਪੀ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ
ਮਾਊਂਟ ਮੇਰਾਪੀ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ (ਫੋਟੋ: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)
ਮੱਧ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਾਉਂਟ ਮੇਰਾਪੀ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਫਟਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਹਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ‘ਤੇ ਪਿੰਡ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਸੁਆਹ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸਫੋਟ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਕਾਸੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
3. ਪੌਂਡ, ਹਵਾਈ, ਅਮਰੀਕਾ
ਲਯਾਉ (ਫੋਟੋ: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)
ਕਿਲਾਉਆ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਫਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਜ਼ੋਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਨਿਵਾਸੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਵੇ ਦਾ ਵਹਾਅ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫਟਣ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਵਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜੜ੍ਹੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉੱਨਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4. ਮਾਊਂਟ ਏਟਨਾ, ਇਟਲੀ
ਮਾਊਂਟ ਏਟਨਾ (ਫੋਟੋ: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)
ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ, ਮਾਉਂਟ ਏਟਨਾ, ਪੂਰਬੀ ਸਿਸਲੀ ਉੱਤੇ ਟਾਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਟਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਇਸ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ‘ਤੇ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਟਾਨੀਆ ਵਰਗੇ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ। ਐਟਨਾ ਦੀ ਸੁਆਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
5. ਸਕੁਰਾਜੀਮਾ, ਜਾਪਾਨ
ਸਾਕੁਰਾਜੀਮਾ (ਫੋਟੋ: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)
ਸਾਕੁਰਾਜੀਮਾ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਗੋਸ਼ੀਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਖਾੜੀ ਦੇ ਪਾਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਅਕਸਰ ਫਟਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਸਨੀਕ ਆਸ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਡਿੱਗਦੀ ਸੁਆਹ ਨੂੰ. ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਮਜਬੂਤ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਕੁਰਾਜੀਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਨਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
