ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰੀ ਭੂਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਰਾਜ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਲੀ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐਨਸੀਆਰ) ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ 15-20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ‘ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਈਡੀਆ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿਚ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ, ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗੀ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਨੂੰ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਟਸਪੌਟਸ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸ.
ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮੰਤਰਾਲਾ ਹਾਂ ਪਰ ਅਸੀਂ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹੱਲ ਲੱਭਾਂਗੇ।”
ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। “2022 ਵਿੱਚ, ਪੀਐਮ 2.5 ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ 98 ਸੀ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ 97 ਹੈ। ਪੀਐਮ 10 ਲਈ, ਇਹ 2022 ਵਿੱਚ 211 ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ 198 ਸੀ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਔਸਤ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ (AQI), ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੀ 24-ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ, 209 ਸੀ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ 201 ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ
ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਟੇਜ-1 ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਹਨ BS-IV ਅਤੇ BS-VI ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 31 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੰਟੇਜ ਦੇ 1,12,000 ਵਾਹਨ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲੀਟ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ‘ਤੇ, ਕੇਂਦਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੈਰ-ਅਨੁਸਾਰੀ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ। “3,500 ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਲਗਭਗ 1,200 ਨੇ ਔਨਲਾਈਨ ਨਿਕਾਸੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਸਖਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਕੂੜੇ ‘ਤੇ ਵੀ, ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਮਾਂਬੱਧ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ,” ਲੇਗਵਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲੀਆ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰਿਤ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
